Bu yıl 12.’ si düzenlenen Kırım Uluslararası Antik Tiyatro Festivaline katılan İstanbul  Efendisi en iyi oyun kategorisinde Festivalin en büyük ödülü olan “Bosforski Agony Grand Prix”i kazandı.

16. Yüzyıldan kalma “Han Saray” ın büyülü atmosferinde festival izleyicileriyle buluşan oyun ikinci gösterimini Simferopol Ukrayna Devlet Tiyatrosu’ nda gerçekleştirdi.

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu,

her yıl olduğu gibi bu yıl da

müzikallerle

Cemil Topuzlu Açıkhava Sahnesi’nde…
 

1961 yılı Temmuz ayında Rumeli Hisarı’nda başlayan İ.B.B. Şehir Tiyatroları Yaz Oyunları, bu yıl 22-29 Ağustos 2009 tarihleri arasında Cemil Topuzlu Açıkhava Sahnesi’nde, yıl boyunca izleyicinin beğenisini kazanan İstanbul Efendisi, Lüküs Hayat, Kabare oyunlarıyla seyirciyle buluşacak.

22 AĞUSTOS Cumartesi akşamı saat 21:00′ de perde açacak İstanbul Efendisi’ ni Engin Alkan yönetiyor. Başlıca rollerini Sezai Aydın, Sevil Akı, Sevinç Erbulak, Özlem Türkad ve Çağlar Çorumlu‘ nun oynadığı müzikal, gösterime girdiği geçtiğimiz Ekim ayından bu yana izleyicilerin takdiriyle kapalı gişe oynamaya devam ediyor.

ON-LİNE BİLET REZERVASYONLARINIZI ŞEHİR TİYATROLARI RESMİ SİTESİNDEN GERÇEKLEŞTİREBİLİRSİNİZ.

istanbul efendisi from Engin Alkan on Vimeo.

“..Sahnedeki devinimi, bedensel şeması, “genelçekim” ekseni, tempo-ritim kavrayışı doğru dürüst ayırt edilemiyor…
…Gereksiz edimler içerisinde (yüz hareketleri ve jestleri) bedene ve bunun sonucunda saptanan devinimler bütününe ilişkin görsel anlatımlılık olarak mimikleri hiç mi hiç yerine oturmuyor…
…Onun devinimi kassal düzeyde. Adımları, jestleri ve birbirine bağlı tutumları canlı senfoni gibi. Değerlendirme aracıyla yani gözle değil, bütünüyle kas sisteminin kendisi olan yaratımının aracıyla yaratıyor ve düzenliyor…
…Uğur Polat’ta son derece gelişmiş bir kassal bellek seziyorum. Harry’nin yaşanmış coşkularının kışkırttığı içsel yönelimlerinin derin içsel özünü duyumsuyor, duyumsadıklarını bedenini de aksiyona dâhil ederek seyredene estetik bir buket olarak aktarıyor…
…Gövdesini dışsal ifade çizgisi boyunca nasıl çalıştırıyor, inanılacak gibi değil!..
…Deviniminin gerçek algısını görsel düzeyde bırakmayarak, mükemmel çene yapısından süzülen güzel gülümsemesini yudumlatarak seyircisini etkisi altına alıyor…
…Gözlerini kısarak kuşkusunu, açarak merakını, derinden bakarak dikkatini, eğerek üzüntüsünü başarıyla ifade ediyor…
…Yeteneği yok demeyeceğim, ama öncelikle repliklerinde hangi heceleri ya da sözcük gruplarının üstüne basılması gerektiğini öğrenmesini salık vereceğim. Türkçe sözcüklerde genellikle hafif bir vurgu var zaten, Özen’in bu vurguları çarpıtmasına gerek yok ki! Örnek: “… Masamı her zaman donatırım…” Sözcük türeten eklere de vurgu yüklememeli Damla Özen. Vurguyu kendine çeken iyelik eklerine de dikkat etmeli. Soru eki olan “mi”yi de vurgulu söylememeli…”
…Vücut dili için önemli sayılan organlarını, yani gözlerini, ellerini, ağzını, omuzlarını ve bacaklarını gayet iyi ve hiç abartmadan kullanıyor…”*

Yukarıdaki ifadeler, yakın zamanda okuduğum Üstün Akmen’ e ait tiyatro eleştirilerinden ve bu ifadelerin sahibi de Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi Başkanı.

Üstün Akmen’ le uzun uzadıya yeni bir kalem kavgasına girme heveslisi değilim, onun için diyeceğimi kestirmeden diyorum;

Ey eleştirmen! Oyunculara dediklerinden hiçbir şey anlamıyorum. Yazdıklarının tumturaklı rokokoları hiçbir şey anlatmıyor. Söz ettiğin konulardaki bilgisizliğini manipüle ediyor, ahkâm kesiyorsun.

İla ki yazacaksan, “beğendim” , “beğenmedim” de ve geç, mesleğimize daha az tahribat verirsin.

ENGİN ALKAN

*İfadeler, Üstün Akmen’ in  Savaş Bezirganları için: -Korku ve Sefalet- ile -Savaş ve Barış-, Asuman Dabak Tiyatrosu’nda Başarılı Bir Komedi: Şahane Düğün, İstanbul’da Tanpınar Uyarlaması: Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Alın Size Başarılı Bir Garajistanbul Projesi daha: Histanbul,Genç bir kadının evrak-ı metrukesi: 4 Artı 4 yazılarından alıntılanmıştır.

Bir başka olur İstanbul’un Efendisi

YENİ ŞAFAK

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın İstanbul Efendisi adlı oyunu Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi’nde perdelerini açtı. Danslı, müzikli bir İstanbul hikayesinin anlatıldığı oyunda Osmanlı’nın renkli kültürü sahneye taşınıyor.

Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi bir Musahipzade oyunuyla perdelerini açtı. Usta yönetmen Engin Alkan’ın sahneye taşıdığı İstanbul Efendisi adlı oyun Osmanlı’nın Lale Devrinden sonraki gündelik yaşantısını ve sosyal ilişkilerini anlatıyor. İstanbul Efendisi’nde ne dönemin yapısını tamamen yerme, ne de yüceltme söz konusu. Eski gelenekler, haremlik selamlık hayat, giyinme ve konuşma biçimleri iyi ve kötü yönleriyle oyunda hayat buluyor.

PERİLERE DANIŞAN KADI

Engin Alkan ve ekibi de oyunu bu doğrultuda sahneye taşımış. Seyirciye, orkestra ve oyuncuların performansıyla müziğin dansla iç içe geçtiği görsel bir ziyafetin sunulduğu oyunun konusu ise şöyle: İstanbul Efendisi Savleti Efendi, kadıların donatıldığı çok sayıda idari yetkiye sahip bir "baş kadı" olarak, devlet otoritesinin yerel düzeydeki temsilcisidir. Savleti Efendi oğlunun eğitimiyle ilgilenen, kızını çok seven bir baba aynı zamanda dürüst bir kadıdır. Savleti’nin en büyük kusuru ise hurafelere bağlı olmasıdır. Kişisel işlerinde batıl itikatlara göre davransa da devlet işlerinde karar verirken hurafelere dayandığı ve görevini kötüye kullandığı görülmez. Ancak kızı Esma’yı evlendirirken yıldızlara burçlara danışır, kızının gönlüne yön vermek için cinlere perilere bel bağlar ve onun rızasını alma gereği duymaz. Esma ise çarşı esnafı Muhsin Efendi’nin oğlu Safi Çelebi’ye aşıktır.  

GÖNLÜM SEHER YELİ GİBİ

Osmanlı’nın renkli yaşantısını yansıtan oyunda, başkadı Savleti Efendi’nin çarşıyı denetleme sahnelerinde çıkan Ermeni Terzi Agop, Yahudi Bakkal Yuvan, Rumelili Nalbant Durmuş, Kastamonulu Saka Bekir gibi tipler dönemdeki kültürel çeşitliliği göstermek açısından önem taşıyor. Genç oyuncularla tecrübesine şapka çıkartılacak oyuncuları bir araya getiren İstanbul Efendisi dansları, müziği ve oyuncuların performansıyla unutulmaz bir İstanbul hikâyesine hayat veriyor.

ÜÇ OYUN TAVSİYESİ

Bayram tatilini İstanbul’da geçirdik. Boş durmadık, bayramı sahnede oyunlarıyla kutlayan tiyatro emekçilerine katıldık, birkaç oyun izledik. Tiyatro sezonunun başladığı bu günlerde sizlere bir parça rehberlik yapalım, izlenimleri yazalım istedik. Eleştiri yazıları değil okuyacaklarınız… Değerlendirme ve tavsiye yazıları diyelim…Ve kişisel görüşlerim olduğundan köşemde yer vermek istediğimi de ekleyeyim. İyi seyirler.

BÜYÜYÜNCE NE OLACAKSIN ( Ç.O.)

İstanbul Şehir Tiyatroları bu sezon, çocuk ve genç tiyatrosu için önemli adımlar atıyor. Geçenlerde izlediğim bir genel provanın bu adımların niteliğini ortaya koyması anlamında önemli olduğunu düşünüyorum.

Turgut Denizer’ in yazıp yönettiği “Büyünce Ne Olacaksın?” adlı oyun, 11 Ekim 2008’den itibaren Üsküdar Kerem Yılmazer sahnesinde seyircisinin karşısına çıkacak.

Akılda kalıcı bir görsel malzemeyle sunulmuş, kısa ama çarpıcı sahnelerle bütünlüğü yakalamış bir oyun. Çocuğa, çocukluğu dolayısıyla yabancı / başkası gibi davranmayan onu birey olarak kabul eden bir anlayışın ürünü olan oyunu bence kaçırmayın. Her birimizin okul yıllarında kafa patlattığı yarına dair en önemli sorunun cevabını hem çocukların hem de velilerin sorgulaması için harika bir fırsat yakalayacak .

TESTOSTERON

Bir başka tavsiye de Oyun Atölyesi ekibinin sahnelediği Testosteron…Yedi başarılı erkek oyuncu, yönetmenleri Kemal Aydoğan yönetiminde, Andrzej Saramonowıcz’in ilginç metnini  sahnede coşku içinde sahnelemekteler.Öyle böyle bir enerji değil sahnedeki…Gençler yarının tiyatrosunu nasıl sahiplendiklerini göstermek istercesine tüm mimik, jest, söz ve tüm oyunculuk yetileriyle sahnede var oluyorlar. Erkek dünyasının oldukça başarılı aktarıldığı metin bu sebeple erkeklere ayna tutmayı, karşı cinsin mekanizmasını merak eden kadınları aydınlatmayı da başarıyor.Oyunun müzikleri Tolga Çebi’ye ait.

Bu oyunun 18 yaş üstü izleyiciye uygun olduğunu da anımsatalım.

İSTANBUL EFENDİSİ

Müsahipzade Celal Sahnesi’n bir Müsahipzade Celal oyunuyla açıldı. Rejisörlük alanında yükselen grafiğiyle Engin Alkan ve ekibinin performansı dikkat çekici. Alkan özellikle toplu sahnelerin yönetimiyle ve cin fikirleriyle oyunu izlenir kılmayı başaran en önemli unsur olmuş. İzlenir diyorum çünkü oyunun dilini güncellemeyi tercih etmemiş ve kısaltmalar konusunda tutumlu davranmış. Bunlar, iki buçuk saati aşan oyunun seyrini zorlaştırsa da koltukların oyun sonuna dek doluluğunu sağlamak projenin bu metniyle gerçekten başarı.

Oyun sonunda , oyuncuların resimlerinin bulunduğu pano önünde bir yığılma yaşandı.Yüksek ihtimalle siz de aynı duyguyla resimler önünde kalabalık oluşturacak, o oyuncunun ismini öğrenmeye çalışacaksınız.Ben söyleyeyim.O genç oyuncunun adı Çağlar Çorumlu! Oyun, gösterime yeni girmiş olsa da hemen kendi yıldızını yaratıvermiş. İstanbul Efendisi, genç oyuncularla, tecrübesine şapka çıkartılacak ustaların kaynaşmasına da olanak vermiş. Hepimizin aşina olduğu şarkıların, türkülerin yorumlanışının farklılığını da dile getirmeli

İstanbul Efendisi, zamanla daha da oturacak ve tadına tat katacak. Fırsatını bulup izlemelisiniz.

Sertaç Ayvaz / 5 Ekim 2008 / www.herkesetiyatro.com