TARLA KUŞUYDU JULIET GÖSTERİMDE

Ephraim Kishon’un komedisi Engin Alkan rejisiyle Şehir Tiyatroları’nda…

Tarla Kuşuydu Juliet’te, Shakespeare’in yüzyıllardır insanları gözyaşına boğan karakterleri Romeo ve Juliet, Ephraim Kishon’un yeni kurgusunda günlük yaşantı ve çığrından çıkmış bir evlilik içinde ele alınıyor. İntiharın eşiğinden döndükten sonra evlenip bir de çocuk sahibi olan “kıdemli aşıklar” kimsenin öngöremediği bir hayatı sürdürürler. Bu dünyanın yaratıcısı Shakespeare mezarında ters döner ve olaylara müdahale etmek üzere eve gelir.

YAZAN: EPHRAİM KİSHO
MÜZİK: POLDİ SCHATZMANN
ÇEVİRMEN: HALE KUNTAY
YÖNETMEN: ENGİN ALKAN
SAHNE TASARIM: GAMZE KUŞ
KOSTÜM TASARIM: DUYGU TÜRKEKUL
MÜZİK DÜZENLEME: MURAT BAVLİ
KOREOGRAF: SENEM OLUZ
IŞIK: MURAT İŞÇİ
EFEKT: YUSUF TUNCER
DRAMATURG: SİNEM ÖZLEK
YARDIMCI YÖNETMEN: HASİBE EREN
YÖNETMEN YARDIMCILARI: DOĞAN ŞİRİN-MELİSA DEMİRHAN

ROMEO/RAHİP LORENZO: ENGİN ALKAN
JULIET/ DADI: ÖZLEM TÜRKAD
SHAKESPEARE: ÇAĞLAR ÇORUMLU
LUCRETIA: MURAT BAVLİ

OYUN PROGRAMI VE ON-LİNE BİLET REZERVASYONU İÇİN: http://www1.ibb.gov.tr/tr-TR/SehirTiyatrolari/

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatrosu,

her yıl olduğu gibi bu yıl da

müzikallerle

Cemil Topuzlu Açıkhava Sahnesi’nde…
 

1961 yılı Temmuz ayında Rumeli Hisarı’nda başlayan İ.B.B. Şehir Tiyatroları Yaz Oyunları, bu yıl 22-29 Ağustos 2009 tarihleri arasında Cemil Topuzlu Açıkhava Sahnesi’nde, yıl boyunca izleyicinin beğenisini kazanan İstanbul Efendisi, Lüküs Hayat, Kabare oyunlarıyla seyirciyle buluşacak.

22 AĞUSTOS Cumartesi akşamı saat 21:00′ de perde açacak İstanbul Efendisi’ ni Engin Alkan yönetiyor. Başlıca rollerini Sezai Aydın, Sevil Akı, Sevinç Erbulak, Özlem Türkad ve Çağlar Çorumlu‘ nun oynadığı müzikal, gösterime girdiği geçtiğimiz Ekim ayından bu yana izleyicilerin takdiriyle kapalı gişe oynamaya devam ediyor.

ON-LİNE BİLET REZERVASYONLARINIZI ŞEHİR TİYATROLARI RESMİ SİTESİNDEN GERÇEKLEŞTİREBİLİRSİNİZ.

istanbul efendisi from Engin Alkan on Vimeo.

AVENUE Q

İSTANBUL’DA
" tıpkı hayatımız gibi, sadece daha komik…"

2004 Tony Ödülleri’nde "En İyi Müzikal" , "En İyi Müzik" ve "En İyi Metin" ödüllerini kazanan "Avenue Q" Müzikali Türkiye’de ilk kez ve Türkçe olarak sahnelenmeye başlıyor.

Avenue Q Hakkında                                                                                                                                 

Avenue Q, çok iyi eğitim almış fakat hayatın zorluklarına alışamayan ya da onlarla yeni karşılaşan bir grup şehirlinin yaşam mücadelesini mizahi bir dille anlatan bir müzikaldir.
Avenue Q, gerçek hayat hakkında. İş bulmak, işten atılmak, ırkçılığı öğrenmek, ev bulmak, evden atılmak, farklı olmak, aşık olmak, edepsizlik, sorumluluktan kaçmak, akşamdan kalma olmak, internet pornosu, dünyayı keşfetmek ve “anı yaşamak”la alakalı.

2003’de Broadway’de sahnelenmeye başlanan Avenue Q, 2005 yılından bu yana başta Londra olmak üzere dünyanın önemli metropollerinde seyirci karşısına çıktı. Halen Broadway ve Londra’da kapalı gişe oynamaya devam ediyor. 2004 Tony Ödülleri’nde “En İyi Müzikal”, “En İyi Müzik” ve “En İyi Metin” ödüllerini kazandı.

Konusu

Princeton yeni yetme ve heyecanlı bir üniversite mezunudur. Büyük hayaller ve bankadaki az bir miktar parasıyla New York’a gelir. Fark eder ki, bütçesine en uygun mahalle varoşa kurulmuş bir yerdir… Ayrıca etraf varoş olsa da insanlar hoş görünmektedir. Orada, işsiz komedyen Brian ve terapist nişanlısı Christmas Eve, iyi kalpli avare Nicky, Cumhuriyetçi bankacı ve gizli eşcinsel olan oda arkadaşı Rod, internet bağımlısı Trekkie Monster ve Kate Monster adındaki tatlı anaokulu yardımcı öğretmeni yaşamaktadır. Princeton taşınmaya karar verir ve mahallenin muhtarı Gary Coleman’dan anahtarını alır. Princeton amacını ararken olaylar gelişir fakat arkadaşları ona bunun önemli olmadığını, esas önemli olan şeyin sadece yaşamak olduğunu
anlatır.
 

Avenue Q Sakinleri

Princeton (Emre Altuğ)
Yaş: 22
Kişilik: Ezik
Meslek: Hala karar veremedi.
Hobiler: Gerçek hayatın zorluklarına uyum sağlamak.
“Lütfen sonum garsonluk olmasın!”

Kate Monster (Demet Tuncer)
Yaş:23
Kişilik: Candan ve Samimi
Meslek: Ana okulu öğretmen Yrd.
Hobiler: Romantik Filmler, Romantik yürüyüşler, romantik müzik, romantik her şey…
“Ah gerçek aşk var mıdır? Ya, beyaz atlı prensim?”

Rod (Volkan Severcan)
Kişilik: Gizli
Meslek: Finans uzmanı
Hobiler: Celine Dion, Makyaj, Peruk, Broadway Müzikalleri, örgü örmek ve tabii ki Madonna…
“Ben gay değilim!”

Nicky (Engin Alkan)
Kişilik: Toz Pembe
Meslek: Rod’dan otlanmak!
Hobiler: Rod’u kıl etmek, geç kalkmak, Rod’u çok daha fazla kıl etmek.
“Rod, 20 papelin var mı?”

Şıllık Lucy (Melda Gür)
Kişilik: Şeytani!
Meslek: Her erkeğe kuyruk sallamak.
Hobiler: Kızgın kız arkadaşlardan ve kızgın eşlerden kaçmak.
“Amatörler yaklaşmasın!”

Bayan Topesto
Kişilik: Acımasız
Meslek: Anaokulu öğretmeni
Hobiler: Ahlaksal dejenerasyona beddua etmek.
“Evlilik dışı sex yapanlar cehennem de yansın!”

Kötü Fikir Ayıları (Bora Severcan – Seyhan Şaşko)
Kişilik: Şakacı
Meslek: Zor durumda olanları daha zor duruma sokmak
Hobiler: İçki, sigara, sex, kumar!
“Hadi tüm paranı yatır! Daha çok iç! Daha çok eğlen! İşte hayat!”

Trekkie Monster (Engin Alkan)
Kişilik: Abaza!
Meslek: İnternet Pornosu
Hobiler: İnternet Pornosu
“Her tür, her boy hatunu ve her pozisyonu severim! Özellikle de 2 hatun varsa!”

Christmas Eve (Ayumi Takano)
Kişilik: Kızgın
Meslek: Terapist
Hobiler: Nişanlısı Brian’ı evcilleştirmek
“Brian, gel buraya! Git bir iş bul! Yoksa eve gelme!”

Brian (Boğaçhan Sözmen)
Kişilik: Cana yakın
Meslek: Komedyen olmak!
Hobiler: Bira, şaka, Benny Hill, PS2 (PS3 alacak parası yok)
“Tamam, aşkım”

Gary Coleman (Melis Sökmen/ Cenk Sökmen)
Kişilik: Hayalleri Kırık
Meslek: Eski çocuk yıldız. Şimdi ne iş olsa yapar.
Hobiler: Bir sonra ki günü çıkarabilmek.
“Bazen o tünelin sonunda ışık yoktur. Bazen sadece tünel, tüneldir.”
 

http://www.avenueqistanbul.com

biletix

Canlandırdığınız bir karaktere özendiğiniz oldu mu? Olduysa özendiren şey neydi?

 Bütünüyle bir özenme halinden söz edemem. Ancak yaratım sürecinde karakterleri etüt ederken belli bir süre rol kişisiyle özdeşleşim kurarak çalışmak gerekir. Bu süreçte bazı karakterleri çalışırken daha fazla lezzet aldığım olmuştur. İdealize edilen bir kişilik özelliğinden, karakterin çekiciliğine, kullandığı enerjilerden, etki alanına pek çok özellik böyle hissetmemde etkili oluyor sanırım. 

Bir kadın karaktere hayat verirken zorlandığınız oluyor mu?

Aktör olarak bir kadını gerçeklik duygusunu zedelemeden oynayabilmem imkânsız, olsa olsa parodisini yapabilirim ki yaptığım da olmuştur. Ancak rejisör olarak kadınların dünyalarını anlamak, onların yaratıcı güçlerinin ve düşünce biçimlerinin kanallarını keşfetmek bana hep heyecan vermiştir. Genel olarak, kadınların eylemlerinin erkeklere kıyasla daha filtreli, daha katmanlı bir özden kaynaklandığını düşünürüm. Kadınlar arasındaki süregelen sessiz iletişimi, dayanışmayı ya da rekabeti bilgi düzlemine taşımak zor, evet.

Sizce bir oyunun izleyici de bırakacağı etki sahnedeki dekor la orantılı mı? Hiç dekor olmayan bir sahne sadece kostümle oynanan oyun izleyicide adaptasyonu eksiltir mi?

Bu söylediklerinizin hiçbir kuralı olmadığını söyleyebilirim. Her yönetmen yapıtının izleyici üzerinde bırakacağı etkiyi tayin etmek ister. İyi bir rejisör izleyicisinin aklıyla kavradıklarından çok onun bilinç üstü faaliyetleriyle ilgilenir. Bir sahne dolusu ezilmiş domatesin mi, yoksa bembeyaz bir dantel giysi üzerindeki bir kaç damla ketçap lekesinin mi etkili olacağı sonsuza uzayan sanatsal seçimlerdir. Tek bir doğru yanıtı yoktur.

Bir gün kendi tiyatronuz olursa ilk sahneye koymak isteyeceğiniz oyun ne olur?

  Umarım bir gün kendi tiyatrom olur. Sanırım ilk sergileyeceğim oyun tiyatromun seyirci profiline, ekibime, dünyada ve kentimde olup bitenlere, o süreçte diğer tiyatrolarda gösterimde olan oyunlara ve elbette ne kadar param olduğuna göre belirlenecektir. Yine de kaçamak cevap vermemiş olmak için şunu diyebilirim; bu oyun bir kaç ay önce yurt dışında seyredip, kopyaladığım bir oyun olmayacaktır.

Oyunculuk yaparken dikkat ettiğiniz özel bir şey var mı? Varsa yönetmenlik yaparken bu dikkat değişiklikler gösteriyor mu?

Oyunculuk yaparken zamanımın çalınmamasına yönetmenken de kimsenin zamanını çalmamaya özen gösteririm.

Yönetmenliğini yaptığınız bir oyunu sahnelendikten sonra ‘’Keşke’’ dediğiniz şeyler oldu mu?

Oyun yeni sahnelenmeye başladığında keşke’ler yoktur ya da yok denecek kadar azdır. Ama bir kaç sezon oynayan oyunlarım bana o kadar eski ve bayatlamış gelirler ki, her yanlarını değiştirme arzusuyla kendimi zor tutarım.

Rejisini yaptığınız ‘’Bernarda Alba’ nın Evi’’ adlı oyun da seyirciye anlatmak istediğiniz esas tema nedir?

Program dergisinden birkaç cümle aktarıyorum : ”.. Ataerkilliğin farklılıkları monogam bir bakışla yasaklayan yöntemleri karşısında melez olma durumu bir başkaldırıdır. İçgüdüler, cinsellik, sınıfsal, düşünsel ve kültürel farklılıklar, etnik köken, diğeri olmak vb. birbirine üvey duran unsurların bir araya gelerek oluşturdukları dokular, Lorca külliyatının yaşamı kutsayan benzersizliğini gözler önüne serer. Yaşamın karşısındaki güçler, sertlikleri, kuralları, yasakları ve cezalarıyla kendilerini belli ederler. Lorca dünyası zulme uğrayanların, baskı altında kalanların, dışlanmışların ve şiddet karşısındaki zayıfların doğal yandaşlığıyla çağımızın en sahici başkaldırılarına ses verir. Benim için Lorca melezliğe övgüdür. Anladığım, aktardığım… “

Keşanlı Ali Destanın da sergilediğiniz üstün bir performansınız var. Peki ilerde bir gün bu müzikali siz yönetecek olsanız, o karakteri yaşatmış bir oyuncu olarak kendi yerinizde hangi meslektaşınız için ‘’ o oynar’’ dersiniz?

Övgünüz için çok teşekkürler… Eminim Serdar Orçin Ali’ yi çok güzel boyutlandırırdı.
 
Şehir tiyatrolarının modern tiyatroya karşı yaklaşımı sizce nasıl?

Şehir Tiyatrosu karakteristiğini yaratanın geleneksel olanla modernin kaynaşması olduğunu düşünürüm. Tarihsel süreci içinde de Şehir Tiyatrosu pek de yazılı çizili olmayan bu misyonunu yerine getirmek için üstün bir sağduyu gösterir. Hatta cumhuriyet modernizmin yerleştirilip yaygınlaşmasında geleneğini bertaraf etmeden öncü bir kurum olmasıyla emsalsizdir diyebilirim. Ne var ki 80’lerden bu yana yerel yönetimlerin bitmez tükenmez müdahaleleri sonucunda sürekli yazılıp bozulan sanatsal eğilimleri ve yönetsel çizgisiyle Türk Tiyatrosundaki etkisi giderek azalmaktadır.

Umarım önümüzdeki süreçte on yıllardır bütün yöneticilerin dilinde olan ama bir türlü gerçekleşmeyen deneme sahnelerinin varlığıyla öncü çalışmalar ve akabinde oluşacak repertuarlarla önemli bir ihtiyaca karşılık verecektir.

Seyirci her zaman ya alkışlayan ya da kötü eleştiren taraftır. Peki, siz bu dönem Türk tiyatro seyircisini alkışlıyor musunuz yoksa eleştiriyor musunuz? Neden?

Seyircimizi beğenmemek gibi bir kibrimiz olamaz. Onun ihtiyaçlarını fark edemeyen, doğru iletişim yollarını keşfedemeyen, onun aklını ve beğenisini önemsemeyenler olarak eğer bir sorunumuz varsa biz tiyatrocuları suçlarım.

Bazılarımız, belki son 10-15 yıldır tiyatro eğitimindeki niteliksizlikten dem vurup duruyor. Bu gün bunun sonuçları fena halde yaşanmakta. Kendinden müstakil yetenekler dışında eğitimsiz oyuncularla doldu sahnelerimiz. En önemlisi vizyon oluşturabilecek, tiyatroya yeni seyirci çekebilecek rejisörler yeterince yetişmedi. Tiyatro insanların ilgisini çekmiyor diyorlar, çok inanmıyorum. İnsanların ilgisini çekmeyen sergilenen oyunlar.

Bu mesleği seçtiğiniz için hayatınızda ödün vermenizi gerektiren bir şey oldu mu?

Oyunculuğun tanımı o kadar belirsiz ki, içi tıka rastgele bir sürü şeyle tıka basa dolu, çıfıt çarşısı adeta. Oyunculukta uzmanlaşabilmek için bir ömür harcıyorsunuz ama bu ülkede uzmanlık ve yetenek beş para etmiyor. Geçinebilmek için kamerayla flört ediyorsunuz ama bu nihai bir ilişkiye dönmemeli, dönerse setlerde sabahlamaktan işinizi yapamaz hale geliyorsunuz. Öte yandan, bu tarafta başarının ölçütü reyting ve tanınmak. Tanınmanın ve reyting yapmanın koşulları çok farklı; İnsanların kendilerini paraladıkları pek çok kuralı var, kurala göre oynamak zorundasınız. Bulaşmıyorsunuz. Kaçak dövüşüyorsunuz, vur kaç yapıyorsunuz, falan… Hayal ettiğiniz yolda ısrarla yürümek çok meşakkatli. Ama ne gam… Mesleğim benim için her zaman ödün değil ödül oldu. Hayatın, tanrının bir ödülü… Ne yalan söyleyeyim, yaratmanın, paylaşmanın tutkusuyla kendimden geçerken elime maaşım tutuşturulduğunda hep biraz şaşkın, biraz mahcup, hep üste kendim para ödemeliymişim gibi hissettim.

Giderek gelişen teknolojinin tiyatroya karşı olan kötü etkisi tartışılamaz. Fakat sizce tek sorun teknoloji mi?

Teknoloji ve beraberinde oluşan toplumsal yabancılaşma tiyatroyu daha da gerekli hale getiriyor. Bizim görmeye ömrümüz yeter mi, sanmıyorum ama gelecekte tarihte de olduğu gibi, tiyatronun efsunladığı göz göze, can cana ilişki yeni toplumların yaratılmasında ön ayak olacak. Tiyatronun kendi yaratım süreçlerinin dışındaki en büyük sorunu politikacıların bakış açılarından kaynaklanmaktadır. Bu durumu aşmak için kültür organlarının ve sivil oluşumların birbirlerine omuz vermeleri şarttır. Ne var ki tiyatro hep biraz üvey evlat muamelesi görür. 

İnsanlara, hayata olan bakışınızı nasıl bir cümleyle ifade edersiniz?

Ana kucağı, topyekûn aradığımız bu. Öleceğimizi biliyoruz ve korkudan ödümüz patlıyor. Yaşamı tanıdık kılmak için, huzurlu ve bildik, ne kendimizde ne başkasında faklı olana tahammülümüz yok. Başkasında yaktığımız yangınlarla aynı yerlerimizden tutuşuyoruz. Oysa bedenlerimizde kısacık bir misafirlik bizimkisi; hayatı kolaylaştırmalı, bu yükü hafifletmeli.

Tiyatro dışında bizlerin bilmediği başka bir sanat dalıyla uğraşınız var mı?

Ara sıra resim çizerim.

Engin Alkan nasıl bir adamdır?

Ben de bilemedim ki. Bir sürü tezahürden bir siluet çıkamıyor. Tam buyum diyorum, bir bakıyorum alakam yok, sanki kendimle inatlaşırmışım gibi…

Oyunculuğa başladığınız günden bugüne değin mesleğinize karşı küstüğünüz zamanlar oldu mu?

Mesleğime küsmedim.  Ama mesleğimi sürdürürken işime engel olanlara karşı duygusal tepkiler verebiliyorum. Bazen cahil bir eleştirmen, bazen küçük bir entrika, bazen önemsiz bir saygısızlık bile küsme, öfke, sövme – işte akla ne geliyorsa-kocaman tepkiler vermeme neden olabiliyor. 

Dünya klasikleri ve modern tiyatro oyunları son yıllarda şehir tiyatroları repertuarında yer almıyor. Şehir tiyatrolarındaki kimlik ve kabuk değişimi hakkında ne düşünüyorsunuz?

Klasikler hakkında sizinle aynı görüşte değilim. Şehir Tiyatroları yönetimleri ölçülü sayıda klasiklere mutlaka yer veriyorlar benim bildiğim. Modern eserler konusunda haklısınız. Sanırım Türk Tiyatrosundaki çok haklı bir kimlik arayışı biraz yanlış bir tepkiye dönüştü. Bir dönem neredeyse yerli oyunlar, repertuar kotası dolsun diye göstermelik olarak sahnelenirdi.-Tanrım ne canavarlık! – Bu anlayışa tepki olarak çeviri oyunlara bir mesafeyle yaklaşıldı ve biraz abartıya kaçıldı sanırım

“Bu süreçte yerel yönetimlerin politik tercihleri repertuara yansımış mıdır?” diye soruyorsanız. Kesinlikle yansımıştır, aksi düşünülemez. Ama tabi ki bu öyle kaba saba, bağıra çağıra bir müdahale biçiminde değildir. İlişkilerin daha çok aldım – verdim esasına dayalı sezinlendirmeler biçiminde geliştiğini düşünmüşümdür. Genellikle yönetimlerin oto-sansürü gibi tezahür eden muhafazakâr bir duyarlılıktan söz edebilirim.

Hem Reji hem de oyunculuk yaptığınız çalışmalarda oyunun sahnelendiği süreçte değişikler yapıyor musunuz?

Bir oyuncu değiştiğinde ya da seyirci koşulları farklılaştığında mümkün olabiliyor. Söz gelimi ‘Ben Anadolu’ pek çok yurt dışı turne gerçekleştirdi, o turnelerde oyunun bir 1 saat 15 dakika süren tek perdelik kısa bir versiyonunu oynuyorduk. Ya da, İtalyan sahne dışında bir alanda, diyelim antik bir kalede oynarken pek çok ayarlama yapabiliyorduk.

Oynamaya gelince, oynarken rolü sürekli doğaçlarım ve neredeyse hiçbir akşam diğerinin aynı olmaz. Ama bu farklar seyircinin algılayabileceği türden farklar değildir. Bunlar özünde benim mekanikleşme karşısında rolü canlı tutmak için aldığım önlemlerdir.

Son dönemde tiyatro oyun yazarları arasında beğendiğiniz isimler?

 Pek son dönem sayılmaz ama Özen Yula’ yı beğeniyorum. Murat İpek sanırım kısa vadede adından söz ettirebilecek bir yazar olma yolunda.

Ropörtaj: www.mikserdekibeyin.com

“..Sahnedeki devinimi, bedensel şeması, “genelçekim” ekseni, tempo-ritim kavrayışı doğru dürüst ayırt edilemiyor…
…Gereksiz edimler içerisinde (yüz hareketleri ve jestleri) bedene ve bunun sonucunda saptanan devinimler bütününe ilişkin görsel anlatımlılık olarak mimikleri hiç mi hiç yerine oturmuyor…
…Onun devinimi kassal düzeyde. Adımları, jestleri ve birbirine bağlı tutumları canlı senfoni gibi. Değerlendirme aracıyla yani gözle değil, bütünüyle kas sisteminin kendisi olan yaratımının aracıyla yaratıyor ve düzenliyor…
…Uğur Polat’ta son derece gelişmiş bir kassal bellek seziyorum. Harry’nin yaşanmış coşkularının kışkırttığı içsel yönelimlerinin derin içsel özünü duyumsuyor, duyumsadıklarını bedenini de aksiyona dâhil ederek seyredene estetik bir buket olarak aktarıyor…
…Gövdesini dışsal ifade çizgisi boyunca nasıl çalıştırıyor, inanılacak gibi değil!..
…Deviniminin gerçek algısını görsel düzeyde bırakmayarak, mükemmel çene yapısından süzülen güzel gülümsemesini yudumlatarak seyircisini etkisi altına alıyor…
…Gözlerini kısarak kuşkusunu, açarak merakını, derinden bakarak dikkatini, eğerek üzüntüsünü başarıyla ifade ediyor…
…Yeteneği yok demeyeceğim, ama öncelikle repliklerinde hangi heceleri ya da sözcük gruplarının üstüne basılması gerektiğini öğrenmesini salık vereceğim. Türkçe sözcüklerde genellikle hafif bir vurgu var zaten, Özen’in bu vurguları çarpıtmasına gerek yok ki! Örnek: “… Masamı her zaman donatırım…” Sözcük türeten eklere de vurgu yüklememeli Damla Özen. Vurguyu kendine çeken iyelik eklerine de dikkat etmeli. Soru eki olan “mi”yi de vurgulu söylememeli…”
…Vücut dili için önemli sayılan organlarını, yani gözlerini, ellerini, ağzını, omuzlarını ve bacaklarını gayet iyi ve hiç abartmadan kullanıyor…”*

Yukarıdaki ifadeler, yakın zamanda okuduğum Üstün Akmen’ e ait tiyatro eleştirilerinden ve bu ifadelerin sahibi de Uluslararası Tiyatro Eleştirmenleri Birliği Türkiye Merkezi Başkanı.

Üstün Akmen’ le uzun uzadıya yeni bir kalem kavgasına girme heveslisi değilim, onun için diyeceğimi kestirmeden diyorum;

Ey eleştirmen! Oyunculara dediklerinden hiçbir şey anlamıyorum. Yazdıklarının tumturaklı rokokoları hiçbir şey anlatmıyor. Söz ettiğin konulardaki bilgisizliğini manipüle ediyor, ahkâm kesiyorsun.

İla ki yazacaksan, “beğendim” , “beğenmedim” de ve geç, mesleğimize daha az tahribat verirsin.

ENGİN ALKAN

*İfadeler, Üstün Akmen’ in  Savaş Bezirganları için: -Korku ve Sefalet- ile -Savaş ve Barış-, Asuman Dabak Tiyatrosu’nda Başarılı Bir Komedi: Şahane Düğün, İstanbul’da Tanpınar Uyarlaması: Saatleri Ayarlama Enstitüsü, Alın Size Başarılı Bir Garajistanbul Projesi daha: Histanbul,Genç bir kadının evrak-ı metrukesi: 4 Artı 4 yazılarından alıntılanmıştır.

BEKLENMEDİK ÖLÜMÜYLE DERİNDEN SARSILDIK.

AYÇA’ MIZA İTHAF ETTİĞİMİZ BERNARDA ALBA’ NIN EVİ İLE

YENİDEN SEYİRCİ ÖNÜNDEYİZ.

ithaf
 
 ne şu boğalar, ne şu incirler tanırlar artık seni
 ne atlar, ne evinin karıncaları,
 ne şu çocuk, ne şu akşam
 çünkü her şey senin için bitti artık.
 
 tanımazlar artık taşlar da seni
 ne vücudunu saran şu siyah saten,
 sessiz hatıranı tanımazlar
 çünkü her şey senin için bitti artık.
 
 sonbahar gelmeye yine gelecek şarkılarla
 salkım salkım bulutlarla boy gösterecek yine
 ama hatırlamayacaklar seni
 çünkü her şey senin için bitti artık.
 
 çünkü her şey senin için bitti artık.
 bütün bu dünyadan göçenler gibi
 unutulan bütün ölüler gibi
 sen de unutulup gideceksin.
 
 ama benim şiirlerimde yine de
 her şeyinle yaşamaya devam edeceksin.
 hayata bağlılığını, büyüklüğünü, yüceliğini
 ancak benim mısralarım duyuracaklar.
 
FEDERICO GARCIA LORCA

Bir başka olur İstanbul’un Efendisi

YENİ ŞAFAK

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın İstanbul Efendisi adlı oyunu Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi’nde perdelerini açtı. Danslı, müzikli bir İstanbul hikayesinin anlatıldığı oyunda Osmanlı’nın renkli kültürü sahneye taşınıyor.

Üsküdar Musahipzade Celâl Sahnesi bir Musahipzade oyunuyla perdelerini açtı. Usta yönetmen Engin Alkan’ın sahneye taşıdığı İstanbul Efendisi adlı oyun Osmanlı’nın Lale Devrinden sonraki gündelik yaşantısını ve sosyal ilişkilerini anlatıyor. İstanbul Efendisi’nde ne dönemin yapısını tamamen yerme, ne de yüceltme söz konusu. Eski gelenekler, haremlik selamlık hayat, giyinme ve konuşma biçimleri iyi ve kötü yönleriyle oyunda hayat buluyor.

PERİLERE DANIŞAN KADI

Engin Alkan ve ekibi de oyunu bu doğrultuda sahneye taşımış. Seyirciye, orkestra ve oyuncuların performansıyla müziğin dansla iç içe geçtiği görsel bir ziyafetin sunulduğu oyunun konusu ise şöyle: İstanbul Efendisi Savleti Efendi, kadıların donatıldığı çok sayıda idari yetkiye sahip bir "baş kadı" olarak, devlet otoritesinin yerel düzeydeki temsilcisidir. Savleti Efendi oğlunun eğitimiyle ilgilenen, kızını çok seven bir baba aynı zamanda dürüst bir kadıdır. Savleti’nin en büyük kusuru ise hurafelere bağlı olmasıdır. Kişisel işlerinde batıl itikatlara göre davransa da devlet işlerinde karar verirken hurafelere dayandığı ve görevini kötüye kullandığı görülmez. Ancak kızı Esma’yı evlendirirken yıldızlara burçlara danışır, kızının gönlüne yön vermek için cinlere perilere bel bağlar ve onun rızasını alma gereği duymaz. Esma ise çarşı esnafı Muhsin Efendi’nin oğlu Safi Çelebi’ye aşıktır.  

GÖNLÜM SEHER YELİ GİBİ

Osmanlı’nın renkli yaşantısını yansıtan oyunda, başkadı Savleti Efendi’nin çarşıyı denetleme sahnelerinde çıkan Ermeni Terzi Agop, Yahudi Bakkal Yuvan, Rumelili Nalbant Durmuş, Kastamonulu Saka Bekir gibi tipler dönemdeki kültürel çeşitliliği göstermek açısından önem taşıyor. Genç oyuncularla tecrübesine şapka çıkartılacak oyuncuları bir araya getiren İstanbul Efendisi dansları, müziği ve oyuncuların performansıyla unutulmaz bir İstanbul hikâyesine hayat veriyor.

ÜÇ OYUN TAVSİYESİ

Bayram tatilini İstanbul’da geçirdik. Boş durmadık, bayramı sahnede oyunlarıyla kutlayan tiyatro emekçilerine katıldık, birkaç oyun izledik. Tiyatro sezonunun başladığı bu günlerde sizlere bir parça rehberlik yapalım, izlenimleri yazalım istedik. Eleştiri yazıları değil okuyacaklarınız… Değerlendirme ve tavsiye yazıları diyelim…Ve kişisel görüşlerim olduğundan köşemde yer vermek istediğimi de ekleyeyim. İyi seyirler.

BÜYÜYÜNCE NE OLACAKSIN ( Ç.O.)

İstanbul Şehir Tiyatroları bu sezon, çocuk ve genç tiyatrosu için önemli adımlar atıyor. Geçenlerde izlediğim bir genel provanın bu adımların niteliğini ortaya koyması anlamında önemli olduğunu düşünüyorum.

Turgut Denizer’ in yazıp yönettiği “Büyünce Ne Olacaksın?” adlı oyun, 11 Ekim 2008’den itibaren Üsküdar Kerem Yılmazer sahnesinde seyircisinin karşısına çıkacak.

Akılda kalıcı bir görsel malzemeyle sunulmuş, kısa ama çarpıcı sahnelerle bütünlüğü yakalamış bir oyun. Çocuğa, çocukluğu dolayısıyla yabancı / başkası gibi davranmayan onu birey olarak kabul eden bir anlayışın ürünü olan oyunu bence kaçırmayın. Her birimizin okul yıllarında kafa patlattığı yarına dair en önemli sorunun cevabını hem çocukların hem de velilerin sorgulaması için harika bir fırsat yakalayacak .

TESTOSTERON

Bir başka tavsiye de Oyun Atölyesi ekibinin sahnelediği Testosteron…Yedi başarılı erkek oyuncu, yönetmenleri Kemal Aydoğan yönetiminde, Andrzej Saramonowıcz’in ilginç metnini  sahnede coşku içinde sahnelemekteler.Öyle böyle bir enerji değil sahnedeki…Gençler yarının tiyatrosunu nasıl sahiplendiklerini göstermek istercesine tüm mimik, jest, söz ve tüm oyunculuk yetileriyle sahnede var oluyorlar. Erkek dünyasının oldukça başarılı aktarıldığı metin bu sebeple erkeklere ayna tutmayı, karşı cinsin mekanizmasını merak eden kadınları aydınlatmayı da başarıyor.Oyunun müzikleri Tolga Çebi’ye ait.

Bu oyunun 18 yaş üstü izleyiciye uygun olduğunu da anımsatalım.

İSTANBUL EFENDİSİ

Müsahipzade Celal Sahnesi’n bir Müsahipzade Celal oyunuyla açıldı. Rejisörlük alanında yükselen grafiğiyle Engin Alkan ve ekibinin performansı dikkat çekici. Alkan özellikle toplu sahnelerin yönetimiyle ve cin fikirleriyle oyunu izlenir kılmayı başaran en önemli unsur olmuş. İzlenir diyorum çünkü oyunun dilini güncellemeyi tercih etmemiş ve kısaltmalar konusunda tutumlu davranmış. Bunlar, iki buçuk saati aşan oyunun seyrini zorlaştırsa da koltukların oyun sonuna dek doluluğunu sağlamak projenin bu metniyle gerçekten başarı.

Oyun sonunda , oyuncuların resimlerinin bulunduğu pano önünde bir yığılma yaşandı.Yüksek ihtimalle siz de aynı duyguyla resimler önünde kalabalık oluşturacak, o oyuncunun ismini öğrenmeye çalışacaksınız.Ben söyleyeyim.O genç oyuncunun adı Çağlar Çorumlu! Oyun, gösterime yeni girmiş olsa da hemen kendi yıldızını yaratıvermiş. İstanbul Efendisi, genç oyuncularla, tecrübesine şapka çıkartılacak ustaların kaynaşmasına da olanak vermiş. Hepimizin aşina olduğu şarkıların, türkülerin yorumlanışının farklılığını da dile getirmeli

İstanbul Efendisi, zamanla daha da oturacak ve tadına tat katacak. Fırsatını bulup izlemelisiniz.

Sertaç Ayvaz / 5 Ekim 2008 / www.herkesetiyatro.com